(Đoàn đại biểu Quốc hội)
Thảo luận ở hội trường về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước năm 2011; việc triển khai thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2012 do Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân chủ trì
Kính thưa Quốc hội.
Trước ảnh hưởng tiêu cực của nền kinh tế thế giới và khu vực, đồng thời những yếu kém, mặt trái của việc điều hành chính sách kinh tế những năm trước được tích tụ, thể hiện, bộc lộ vào năm 2011. Nhưng với sự nỗ lực, cố gắng của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là Chính phủ đã sớm ban hành và chỉ đạo thực hiện Nghị quyết 11 một cách quyết liệt, kịp thời, có hiệu quả, cùng với sự đồng thuận của nhân dân, nhất là những tháng cuối năm. Nên kết quả kinh tế - xã hội của năm 2011 chúng ta đã đạt được mục tiêu đề ra, đó là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, tăng trưởng hợp lý, đảm bảo an sinh xã hội. Trước thành tích của năm 2011 không những được Đảng, nhân dân ghi nhận đánh giá cao mà bạn bè quốc tế của chúng ta cũng trân trọng và cảm phục.
Mặc dù vậy, những vấn đề khiếu kiện đông người không giảm; tham nhũng, sách nhiễu vẫn trầm trọng; lao động thiếu việc làm do doanh nghiệp giải thể hoặc ngừng hoạt động cùng những yếu kém khác đồng thời đang là vấn đề mà nhân dân và cử tri băn khoăn, bức xúc.
Kết quả thực hiện nhiệm vụ Quý I và 5 tháng đầu năm 2012 đã không đạt được kết quả như chúng ta mong muốn. Mặc dù chúng ta vẫn kiềm chế được lạm phát, vẫn ổn định được kinh tế vĩ mô, vẫn đảm bảo được an sinh xã hội nhưng điều băn khoăn là mục tiêu tăng trưởng hợp lý chúng ta đã không đạt được. Quy I chúng ta chỉ tăng trưởng 4% và đến hết quý II cũng chỉ tăng trưởng từ 4,3% -4,5%. Từ đó sẽ kéo theo một loạt những hệ lụy không tốt về kinh tế - xã hội đã và đang diễn ra.
Hiện nay nền kinh tế của chúng ta biểu hiện rõ nét của sự suy giảm. Điều này rất đáng lo ngại cho Quốc hội, cử tri và nhân dân. Nguyên nhân thì nhiều, song phải chăng nguyên nhân chính của sự suy giảm là sự điều hành của chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa từ đầu năm đến nay có vấn đề thuộc về quan điểm đó là: đã duy trì quá lâu một chính sách tiền tệ chặt chẽ, chính sách tài khóa thắt chặt của những tháng cuối năm 2011 thay vì chúng ta phải sớm điều chỉnh quan điểm chỉ đạo ngay từ đầu năm 2012 khi chúng ta phát hiện các chỉ số của kinh tế vĩ mô có biểu hiện bất bình thường. Mà kết quả trong Quý 1 được thể hiện rất rõ đó là: chính sách tiền tệ chỉ số tăng trưởng tín dụng Quý 1 âm 1,92% và 5 tháng vẫn còn âm 0,85%.
Trong khi đó ai cũng biết rằng hiện nay ở nước ta nguồn tín dụng cung ứng cho nền kinh tế chủ yếu qua kênh tín dụng của ngân hàng là chính. Với điều hành chính sách tín dụng tăng trưởng âm như trên thì tất yếu kinh tế sẽ suy thoái và việc tăng trưởng 4% là điều không thể không xảy ra.
Vậy, chính sách tài khóa thì sao? trong điều hành chính sách tiền tệ đã bị đóng chặt như trên thì việc cung ứng tiền cho nền kinh tế ở nước ta hiện nay trông chủ yếu và điều hành bằng chính sách tài khóa. Nhưng việc điều hành chính sách tài khóa thời gian qua thì diễn ra chậm chạp, không cung ứng kịp thời nguồn vốn ngân sách có thể cung ứng cho nền kinh tế. Cụ thể là nguồn trái phiếu Chính phủ của năm 2012 là 45.000 tỷ đồng, nguồn chương trình mục tiêu quốc gia năm 2012 là 23.600 tỷ đồng. Khoản tạm dừng chi của năm 2011 khi thực hiện Nghị quyết 11 của Chính phủ khoảng trên 1.700 tỷ đồng. Các khoản này đúng ra Quốc hội đã phân bổ tại Kỳ họp thứ 2 tháng 11 năm 2011 và có thể giải ngân được vào ngay đầu năm 2012. Nhưng trên thực tế đến cuối tháng 4 vừa qua Chính phủ mới xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phân bổ nguồn trái phiếu Chính phủ và chương trình mục tiêu.
Đồng thời khoản tăng thu ngân sách của năm 2011 chúng ta trên 109.000 tỷ đồng, trong đó phần ngân sách Trung ương trên 57.000 tỷ đồng. Theo Luật ngân sách Nhà nước, Quý 1 Chính phủ phải lập phương án trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phân bổ, song tháng 5 Chính phủ mới trình. Mặt khác việc giải ngân nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản tập trung trong Quý 1 vừa qua cũng thấp so với kế hoạch.
Thưa Quốc hội, chỉ còn 7 tháng nữa tức là kết thúc năm 2012 với chỉ tiêu tăng trưởng từ 6-6,5% là cực kỳ khó khăn và khó có khả năng chúng ta thực hiện được. Do vậy, tôi xin đề nghị Quốc hội, Chính phủ tập trung cao, chỉ đạo thật quyết liệt nhanh có hiệu quả các giải pháp tiền tệ tài khóa thị trường như trong Nghị quyết 13 của Chính phủ. Chúng tôi cho rằng các biện pháp ghi trong Nghị quyết 13 là toàn diện, đồng bộ, đầy đủ và phù hợp với tình hình kinh tế-xã hội của đất nước ta trong giai đoạn hiện nay. Chúng tôi xin tham gia một số ý kiến nhỏ về chính sách tiền tệ, về chính sách tài khóa.
Trước hết, về quan điểm chúng tôi xin đề nghị chuyển từ quan điểm một chính sách tiền tệ chặt chẽ, một chính sách tài khóa thắt chặt sang thực hiện một chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa linh hoạt và thận trọng. Để có thể cung ứng một khối lượng tiền vừa đủ thích hợp, kịp thời cho nền kinh tế, từ đó sẽ giảm được suy giảm. Song chúng ta vẫn đảm bảo kiềm chế được lạm phát, ổn định được kinh tế vĩ mô. Cụ thể đối với chính sách tiền tệ, chúng tôi xin đề nghị Chính phủ chỉ đạo đồng bộ các giải pháp như sau.
Một, điều chỉnh lại điều kiện vay vốn của doanh nghiệp đối với các ngân hàng thương mại.
Hai, cơ cấu lại nợ của doanh nghiệp, đặc biệt là nợ xấu, nợ quá hạn. Phân tích rõ nợ xấu, nợ quá hạn, trên cơ sở đó phân loại để xử lý tiếp tục cho vay hoặc khoanh nợ hoặc mua lại nợ của doanh nghiệp.
Ba, hạ lãi suất tiền vay cho phù hợp với chỉ số lạm phát hiện nay.
Bốn, tập trung tín dụng cho nông nghiệp, nông thôn, cho những doanh nghiệp, những ngành nghề sử dụng lao động có lợi thế cạnh tranh về sản phẩm, có thị trường tiêu thụ.
Năm, đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra xem chính sách tiền tệ của chúng ta có đi vào cuộc sống hay không. Doanh nghiệp có được vay vốn hay không và có được hưởng lãi theo công bố hay không, xử lý nghiêm cò vốn, mồi vốn, sách nhiễu đòi tỷ lệ % trong vay vốn. Đối với chính sách tài khóa, chúng tôi xin đề nghị:
Một, khẩn trương phân bổ cấp phát giải ngân các khoản chi ngân sách đã được duyệt, đã được ghi trong kế hoạch dự toán năm 2012 để sớm đưa tiền vào trong lưu thông và Chính phủ cần trình Quốc hội sớm chương trình cải cách về thuế theo xu hướng giảm áp lực về thuế cho doanh nghiệp.
Hai, căn cứ vào nguồn thu năm 2012 và kế hoạch trái phiếu Chính phủ cũng như chương trình mục tiêu của giai đoạn 2012-2015, Chính phủ cần nghiên cứu xem xét trong phạm vi thẩm quyền của Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội có thể cho ứng vốn trước một số hạn mục công trình hoàn thành năm 2013 và đưa vào sử dụng phát huy hiệu quả cho nền kinh tế của một số bộ, ngành, tỉnh, thành phố, trong đó có đường Nam Định - Phủ Lý là tuyến đường huyết mạch duy nhất nối Nam Định, Thái Bình với Thủ đô Hà Nội.
Thứ tư, đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra